Coder Learns to Grow Rich

Rất nhiều bạn hỏi làm thế nào để xác định biên độ an toàn, làm thế nào đề phân tích một cổ phiếu để tìm ra giá trị thực,… Vừa rồi thì một số bạn hỏi cụ thể luôn: VF1 rẻ thế thì có nên mua vào không? Tuy VF1 là chứng chỉ quỹ chứ không phải cổ phiếu, nhưng tôi nghĩ có thể giải đáp phần nào các thắc mắc trên thông qua vài dòng suy nghĩ về VF1 như sau.

Giá trị thực của VF1 là bao nhiêu? VF1 có rẻ không?

Theo báo cáo tài sản quỹ vào tháng 10, thì giá trị tài sản ròng (NAV) của mỗi chứng chỉ quỹ VF1 là 40.937 đồng. Trong khi đó giá giao dịch VF1 trên thị trường trong những ngày cuối tháng 10 chỉ khoảng 31.000 đồng. Bỏ 31 ngàn đồng mua được khối tài sản trị giá trên 40 ngàn (rẻ hơn gần 24%), nhiều người cho rằng như vậy VF1 đã quá rẻ. Hay nói cách khác, khoảng chênh lệch 24% đó tạo nên một biên độ khá an toàn để đầu tư.

Ở đây chúng ta cần phân tích cái NAV có phản ánh đúng giá trị tương đương 40.937 đồng hay không. Cách tính NAV rất đơn giản: lấy tổng tài sản trừ đi tổng nợ của quỹ. Như vậy các yếu tố cấu tạo nên NAV gồm:

1. Tổng tài sản gồm các khoản:
   1. Tiền mặt
   2. Các khoản đầu tư: trái phiếu, cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết.
   3. Tài sản khác (cổ tức sắp nhận, tiền bán chứng khoán sắp nhận,…)
2. Tổng nợ

Muốn biết NAV của VF1 có phải là đồ “giả” hay không rất đơn giản! Chúng ta chỉ cần loại bỏ các yếu tố không thể (hay gần như không thể) bị “phù phép” đi rồi tập trung vào các yếu tố còn lại (rất dễ uốn nắn bằng cách thủ thuật kế toán). Dù Tào Tháo có làm giám đốc thì cũng không thể ăn gian được hai yếu tố sau:

• Tiền mặt: tổng số tiền có trong tất cả các tài khoản ngân hàng là như thế, không thể nói chối khác đi được.
• Nợ: ở các công ty khác thì rất dễ vẽ vời cho con số tổng nợ, nhưng với quỹ đầu tư thì rất khó. Quỹ đầu tư không được phép vay tiền, cho nên khoản nợ chủ yếu là chi phí phải trả, mà các chi phí lớn nhất (phí quản lý, phí giám sát, thưởng, phí giao dịch chứng khoán…) đều đã được xác định rõ ràng ngay từ đầu.

Trở lại trường hợp VF1, ta thấy quỹ có trên 850 tỉ đồng tiền mặt, trong khi tổng nợ chỉ khoảng 150 tỉ đồng. Bây giờ ta lại giả sử VF1 lấy tiền mặt ra trả hết nợ ngay lập tức, như vậy tiền mặt sẽ còn khoảng 700 tỉ - gọi là tiền mặt ròng. VF1 hiện có 100 triệu chứng chỉ quỹ, như vậy tiền mặt ròng trên mỗi chứng chỉ là 7.136 đồng (700 tỉ đồng/ 100 triệu chứng chỉ).

Như vậy cái NAV có 2 phần:

1. Tiền mặt ròng (rất khó làm giả): 7.136 đồng.
2. Các khoản đầu tư và tài sản khác (rất dễ phù phép): 33.800 đồng.

Cộng (1) và (2) lại ta được 40.937 đồng đúng như VF1 báo cáo.

Nếu bạn bỏ ra 31 ngàn đồng mua 1 chứng chỉ quỹ VF1, xem như bạn thực sự bỏ ra 23.864 đồng (lấy 31 ngàn trừ đi 7 ngàn đồng tiền mặt ròng) để mua cái khối “các khoản đầu tư và tài sản khác” có giá trị là 33.800 đồng theo như VF1 báo cáo.

“Các khoản đầu tư và tài sản khác” chính là danh mục đầu tư chứng khoán của VF1 tính đến hết tháng 10. Nghĩa là thay vì phải bỏ ra hơn 33 ngàn đồng để mua các chứng khoán đó theo giá thị trường, thì bạn chỉ cần bỏ ra 23 ngàn để sở hữu chúng nếu đầu tư vào VF1. Rẻ hơn 29% đấy.

Đến đây, việc mua hay không mua VF1 có thể được xác định bằng cách trả lời các câu hỏi:

1. Giá chứng khoán trên thị trường hiện nay đang rẻ hay mắc? Việc mua rẻ hơn giá thị trường đến hơn 29% chưa hẳn đã khôn ngoan, nếu như giá thị trường thật ra đã quá mắc rồi (giống như vợ của tôi xuýt xoa vì không mua được máy giặt trong đợt khuyến mãi giảm 50% giá bán, nhưng lại không xem kỹ giá bán ban đầu thế nào ). Theo bạn thì với VN-Index đang ở mức 950-990 và phần lớn cổ phiếu OTC đang giao dịch với giá thấp hơn nhiều so với hồi đỉnh cao đầu năm, thì chứng khoán của Việt Nam đang mắc hay rẻ? Nếu bạn nghĩ rằng chứng khoán đang bán trên thị trường với giá rẻ, mà bây giờ lại có thể mua rẻ hơn giá thị trường đến 29% (nhờ VF1) thì còn chờ gì nữa!
2. Biên độ 29% có đủ làm bạn an tâm chưa? Hãy xem biên độ này là cái phao giúp bạn đối với các bất chắc: chẳng hạn biết đâu VF1 tính toán không đúng giá trị của danh mục đầu tư của mình. Trong danh mục của VF1 có cổ phiếu OTC, mà muốn phù phép cho giá cổ phiếu OTC tăng hay giảm nhất thời thì dễ ẹc, mấy bà bán cá ngoài chợ Ông Tạ còn làm được nên có khó gì đối với anh Tân - giám đốc VFM.
3. Bạn đánh giá thế nào về tài và đức của VFM - công ty đang trực tiếp quản lý danh mục đầu tư của quỹ VF1? Muốn tôi bỏ 23 ngàn để mua một sổ tiết kiệm trị giá 33 ngàn thì còn phải tùy vào ai là người đang giữ cuốn sổ tiết kiệm đó. Nếu là một anh chàng không biết giữ tiền mà lại hay thất tín thì rất đáng ngại đấy. Không sớm thì muộn cuốn sổ trị giá 33 ngàn sẽ mất dần giá trị, thay vì vẫn giữ nguyên hoặc tăng thêm theo thời gian.

Bạn trả lời thế nào cho 3 câu hỏi trên?

Nếu bạn vẫn thấy bí thì cũng chẳng sao. Ở bài tiếp theo tôi sẽ nêu một số ý kiến để giúp bạn trả lời dễ dàng hơn.