- Bây giờ khoan về nước đã, Việt Nam sắp bị “bùm” rồi đó…

- “Bùm” là sao? - Tôi nhìn mọi người xung quanh, rồi quay trở lại nhìn người bạn đó để hỏi.

- Thì sắp có khủng hoảng rồi.

Tâm trạng bi quan ở đâu đó quanh ta, trong mỗi chúng ta. Nó chi phối nhiều thứ hơn chúng ta hình dung: trong từng suy nghĩ, từng hành động, từng câu chuyện. Thậm chí món ăn yêu thích ở quán ăn ruột cũng không còn hấp dẫn. Dường như khẩu phần có ít đi, gia vị không còn đậm đà, chất lượng hơi giảm sút.

Dường như có gì đó rất không thuận lợi đang chờ ở phía trước. Dường như mọi thứ không rõ ràng.

Vậy chính xác chúng ta đang lo lắng về điều gì?

Tôi thử đem câu hỏi này hỏi nhiều người xung quanh, nhất là những người bày tỏ thái độ lo ngại về triển vọng của một tương lai đen tối. Thật bất ngờ, không hề có một câu trả lời thống nhất. Rất ít người có thể giải thích rõ ràng điều gì sắp xảy ra, và hậu quả sẽ như thế nào.

Tôi thử gặng hỏi hơn nữa. Bị dồn đến mức đó, họ đành chỉ ra những vấn đề đang nổi cộm hiện nay: chẳng phải giá cả đang leo thang chóng mặt hay sao? Xăng tăng và sẽ còn tăng nữa. Tỉ giá không ổn định, tiền đồng đang mất giá, nghe đồn sắp bị phá giá. Nhập siêu cao. Chứng khoán tèo. Bất động sản tèo. Chơi vàng cũng tèo.

Rõ ràng đời sống hiện nay không còn thuận lợi như trước nữa. Ai kinh doanh chắc cũng cảm nhận rõ bán hàng lúc này khó như thế nào. Cơ hội nghề nghiệp cũng ít đi, chưa nói đến khả năng bị cắt giảm nhân sự.  Mua sắm những thứ thiết yếu nhất cũng phải chắt bóp nhiều. Nhưng như vậy liệu có quá khủng khiếp đến nỗi mọi người phải lo sợ?

Vấn đề nằm ở cái tương lai bất định. Rất nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng Việt Nam đang đối diện với rất nhiều khó khăn, rất nhiều nguy cơ. Nhưng cụ thể ra sao thì mỗi người mỗi ý, không hoàn toàn thống nhất với nhau.

Vì vậy đại đa số tầng lớp bình dân cứ dựa vào từng ý mà diễn ra. Ở đây chúng ta thử phân tích một chút về tâm lý. Khi một người cảm thấy không chắc chắn về một sự việc nào đó, họ sẽ có thể:

1. Tìm đến ý kiến của chuyên gia, người có thẩm quyền để có được lời khuyên, thậm chí quyết định thay họ.
2. Hoặc nhìn xem xung quanh những người khác quyết định thế nào. Cũng giống như khi ta bước vào một nhà hàng lạ, nếu không biết cách dùng thức ăn ra sao thì cứ đợi xem những người ở đó thao tác thế nào.

Cách làm thứ 2 có thể dẫn đến hiệu ứng đám đông, hay nói nặng hơn là tâm lý bầy đàn. Chỉ có điều, nhiều khi tất cả mọi người ở đó đều không biết cụ thể mình cần làm gì, và vì vậy đều đang nhìn chờ nhau. Cho đến khi có một người làm đại một cái gì đó (do vô tình hoặc có chủ ý), tất cả đám đông sẽ dựa vào đó để nghe theo.

Thực tế, chẳng ai dám chắc điều gì sẽ xảy ra, chỉ biết rằng tình hình không thuận lợi như năm ngoái. Sắp có khủng hoảng ư? Có thể lắm chứ, vì mọi người xung quanh đều nhận định như vậy mà? Nhưng có thật là người nào đó nhận định như vậy không? Cũng không chắc, không hẳn cụ thể là ai, à… mà là… thì là mọi người nhận định như vậy mà… Mỗi khi tôi ngồi trong một buổi trò chuyện về tình hình Việt Nam hiện nay, tôi luôn có cảm giác giống như vậy. Tôi cũng tin rằng những người khác ở đó cũng có cảm giác đó. Không ai có nhận định rõ ràng, vì vậy cần dựa vào tập thể, nhưng cũng chẳng ai biết thực sự tập thể dựa vào đâu.

Vậy khủng hoảng thực sự sắp xảy ra ở Việt Nam?

Khoan đã, sao lại gọi là khủng hoảng? Có thể chỉ là suy thoái thôi. Cũng có thể là bong bóng nổ, hoặc xì hơi. Phải vậy không?

Cái gọi là “sắp bùm”, “khủng hoảng”,… tạo cho chúng ta cảm giác một điều gì đó thật ghê gớm ở phía trước. Nhưng nếu tỉnh táo nhìn kỹ, thì ta hiểu rằng bản thân chúng ta cũng chẳng hiểu rõ ràng đó là cái gì.

Nếu gọi là khủng hoảng, thì khủng hoảng về cái gì? Khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng tiền tệ, khủng hoảng niềm tin, khủng hoảng chính trị… Mỗi loại khủng hoảng hoàn toàn khác nhau, và hậu quả của từng loại cũng khác nhau nốt. Cái gì đang suy thoái? Chẳng hạn, vấn đề ở Mỹ rất rõ ràng: thị trường bất động sản suy thoái, khủng hoảng các khoản vay dưới chuẩn. Hay một trong những vấn đề của thế giới hiện nay là khủng hoảng lương thực. Ở một vài nước châu Phi là khủng hoảng chính trị.

Ở Việt Nam có lẽ là khủng hoảng về tất cả mọi thứ! Vì tất cả đều được đề cập đến và nghĩ đến.

Nhưng nếu có khủng hoảng thực sự thì sao?

Hầu hết mọi người đều sợ ma, dù chẳng biết ma có hiện ra không, mặt mũi của ma thế nào, và gặp phải ma thì hậu quả thế nào. Chỉ hình dung trong đầu là ma thì ghê rợn, gặp ma thì có thể bị xui, bị ám, bị hành… Nhưng cụ thể thế nào thì chịu.

Dĩ nhiên, khủng hoảng không phải là ma, nên cái lo sợ khủng hoảng không phải là không có cơ sở, hoàn toàn khác với kiểu sợ ma một cách vô căn cứ.

Dù không rõ cái đó là khủng hoảng hay là gì nữa, cũng không chắc nó có xảy ra hay không, chúng ta vẫn nên lo nghĩ chứ. Có kiêng có lành. Tuy nhiên, sợ khủng hoảng và sợ ma giống nhau ở một điểm: nếu một điều gì đó không rõ ràng, và nhưng người khác đều nghĩ đến, thì chúng ta có xu hướng lo sợ về nó quá mức cần thiết.

Nếu Việt Nam bị giống như Thái Lan hơn 10 năm trước thì sao? Thật kỳ lạ, khi nói chuyện với nhiều người thì tôi có cảm tưởng rằng họ đang lo lắng sẽ bị mất tất cả. Sự thật là, hầu hết người Thái Lan vẫn sống lành lặn, vẫn mưu cầu hạnh phúc bình thường trong suốt thời gian qua. Một số cái sẽ mất đi, một số thứ suy giảm, một số mục tiêu không thành, nhưng thời nào chẳng có điều đó. Sự thật là, tình hình của Thái Lan 10 năm trước chưa chắc nghiêm trọng bằng chính Việt Nam chúng ta hơn 20 năm trước. Và mọi người vẫn sống, vẫn mưu cầu hạnh phúc, và vẫn có được những thứ như ngày hôm nay.

Có những khó khăn, những bế tắc, nhưng sự thật là không quá mức như chúng ta lo sợ. Khủng hoảng, dù là loại nào đi nữa, cũng khiến chúng ta rất khổ cực, nhưng chúng không đến mức như mình lo sợ.

Bị quất vào mông thì đau thật; nhưng đang sung sướng, lành lặn mà phải nghĩ đến cảm giác sắp bị quất vào mông thì nỗi đau đó còn lớn hơn.

Vậy nên làm gì?

Thật khó để có một công thức chung cho tất cả mọi người, mọi trường hợp. Vì vậy, cách dễ hơn là chúng ta thử trả lời một câu hỏi ngược lại: vậy KHÔNG nên làm gì trong tình hình hiện nay?

Điều thứ nhất (đặc biệt quan trọng cho những người cực kỳ tự tin vào nhận định của bản thân): không nên phủ nhận khả năng khủng hoảng sắp xảy ra. Không ai dám chắc khủng hoảng sẽ xảy ra, và vì vậy cũng chẳng ai dám chắc nó KHÔNG xảy ra. Ví dụ: một số người cười khẩy khi thấy dân chúng lo lắng vô căn cứ về tình hình vĩ mô. Họ nghĩ rằng: chưa có gì rõ ràng mà dân chúng đã đi bán tống bán tháo cổ phiếu, bán bất động sản. Ta đây sẽ mua hết để cho dân chúng sáng mắt ra mà xem. Kết quả là bị kẹt.

Đối đầu với hiệu ứng đám đông là cực kỳ nguy hiểm. Dù biết rằng đám đông đang hành động không có cơ sở, nhưng chưa chắc hành động ngược lại đám đông của ta sẽ đúng. Hành động không có cơ sở chưa chắc sẽ dẫn đến kết quả sai (nhắm mắt chọn đại nhiều khi cũng đúng mà), vì vậy hiệu ứng đám đông chưa chắc là sai. Làm ngược lại đám đông vì thế cũng chưa chắc đúng. Mà khi đó lại càng bị quê.

Điều thứ hai: ùa theo hiệu ứng đám đông. Cái này không cần nói rõ thì ai cũng hiểu.

Thật ra cũng có một số việc mà hầu như ai trong chúng ta cũng nên làm.

Thứ nhất, đó là hãy thoải mái. Nếu mọi thứ vấn tốt, việc của mình từ trước đến nay thế nào thì vẫn cứ như thế đấy. Thậm chí nếu tình hình biến chuyển nhiều khi lại đem lại nhiều cơ hội cho mình, giống như bà Năm bán phở thậm chí còn giàu hơn nếu lạm phát tăng cao.

Thứ hai, cách đối phó tốt nhất với nguy cơ khủng hoảng là nên nhân cơ hội này nâng cao kỹ năng, kiến thức cho bản thân. Khủng hoảng kinh tế, chính trị, hay gì gì nữa, có thể cướp mất tất cả của cải của chúng ta, nhưng chẳng có cuộc khủng hoảng nào cướp được kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm của một người. Dĩ nhiên, những người nào luôn coi của cải (và tiền bạc) là thứ quan trọng nhất cần kiếm và cần giữ, hẳn sẽ phải lo lắng nhiều nhất khi khủng hoảng xảy ra. Còn những ai trân trọng những thứ vô hình hơn, “mềm” hơn thì chẳng phải bận tâm nhiều.

Nên đầu tư cho những kiến thức, kỹ năng càng có nhiều giá trị trong thời buổi khủng hoảng, hoặc sẽ trở nên vô giá khi mọi thứ hồi phục trở lại. Ví dụ như nghề y hay nghề giáo thì càng phát đạt trong thời buổi khó khăn. Kỹ năng quản lý (một cách bài bản) cũng rất có giá trong thời buổi kinh tế khó khăn nhất, và càng có giá khi kinh tế phục hồi.

Nhiều khi nếu khủng hoảng xảy ra lại là cơ hội cho mình tìm ra một chỗ trú mới, tự khám phá bản thân, và tạo ra nhiều thành công mới.

Hơn nữa, trong thời buổi khó khăn thì chắc chắn sẽ xảy ra sự phân loại. Chẳng hạn, thời hưng thịnh thì ai cũng làm lập trình viên được. Lập trình viên nào cũng thấy mình có giá. Chẳng cần nâng cao bản thân vẫn có thể yêu cầu được tăng lương, tăng đãi ngộ. Nhưng rồi cũng đến lúc có sự sàng lọc. Người giỏi và làm tốt thì vẫn sống khỏe, thậm chí còn sống tốt hơn. Ngược lại những người làng nhàng sẽ phải cạnh tranh khốc liệt. Vì vậy nếu sợ khủng hoảng thì nên lo nâng cao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm thì tốt hơn là lo dự đoán và tranh luận xem tỉ giá VND/USD sẽ là bao nhiêu cuối năm nay.

Cuối cùng, cẩn tắc vô áy náy. Giữ được thứ gì thì dữ. Đề phòng hỏa hoạn thì nên có kế hoạch đối phó và dự phòng. Ví dụ: cơ cấu lại danh mục đầu tư, quản lý các khoản chi tiêu, phân bố thu nhập hợp lý… là những thứ nên được quan tâm, và thực hiện càng sớm càng tốt.

Tóm lại, chuyện gì lo được thì mình lo, làm được thì mình làm. Chuyện gì ngoài khả năng thì cứ tùy duyên mà tính.

Tôi cũng vừa mới đi chơi về vì kiếm được chỗ ăn uống, tá túc miễn phí của người thân. Gần 2 tuần qua tôi ít lên CoFieu nên cũng chưa nắm rõ tình hình ở Việt Nam, đến khi về đến thì mới thấy chỉ số 2 sàn vừa mới xanh trở lại vài phiên. Thị trường thường hay đảo chiều vào những lúc ít ai ngờ đến. Tuy nhiên, có lẽ các chiến hữu trên CoFieu dù theo dõi sát sao thông tin trong những ngày qua nhưng vẫn đang án binh bất động. Vẫn còn quá sớm để kết luận điều gì.

Trời châu Âu khá đẹp vào mùa này. Ngày rất dài, đến 10 giờ tối mà trời vẫn sáng. Những ai đi chơi thì tha hồ mà thả sức. Chỉ có điều toilet công cộng vừa ít lại vừa dơ dáy, đã vậy thường hay thu tiền. Nhất là ở Pháp: ngay cả toilet của khu mua sắm cũng thu tiền. Mỗi lần đi bị thu 0.5 euro/người.

Tỉ giá euro/vnd mới nhất đã lên đến 1 euro = 30 ngàn đồng. Như vậy mỗi lần đi toilet tốn kém tương đương với một suất ăn trưa. Tình hình quả thật rất gay go.

Den gio, sau 2 lan nen xuong cua TTCK e chi thay co mot dieu, cac bai viet cua cac bloger chi co gia tri tai mot thoi diem nhat thoi(tuy nhien moi dau e dang nghi anh la mot sieu nhan vi co tai phan doan TTCK). Neu co the moi moi nguoi ge qua topic “Chứng khoán gục ngã” cua bloger moi noi Truong Dinh Anh.
Minh ko noi cac bai viet cua anh Nam, anh Truong Dinh Anh dung hay sai. Nhung thu thuc doc cac bai viet nay chi them phan relax.

Trước khi viết loạt bài về đầu tư chứng khoán, tôi cũng tiên liệu trước nếu VN-Index xuống dưới “mức hỗ trợ” của bài viết (750 điểm) thì chắc chắn tôi sẽ phải nhận lấy búa rìu dư luận. Nhưng khoan hãy nói riêng về loạt bài viết của tôi. Đến lúc này thì hầu như ai đã đầu tư chứng khoán trong 2 năm qua đều bị lỗ, đang tự hỏi mình điều gì đã xảy ra, và tại sao?

Dạo này cũng xuất hiện nhiều bài viết dạng “Những sai lầm phổ biến…”, “Bài học khi…”, “Sự gục ngã…”, tựu trung lại vẫn là quy kết trách nhiệm cho cơ quan quản lý và cho các nhà đầu tư trước tình hình bi đát như hiện này. Vì vậy có thể hiểu tại sao một số bạn chê rằng mấy bài viết về chứng khoán chỉ giỏi bình luận chuyện đã xảy ra rồi: thị trường lên thì ca ngợi đầu tư, thị trường xuống thì phê phán .

Bởi vậy tôi cũng suy nghĩ khá kỹ khi viết một bài mới nhằm phân tích lại những gì đã xảy ra đối với nhà đầu tư chứng khoán ở Việt Nam. Không khéo lại bị khép vào nhóm viết theo trào lưu như trên. Hy vọng khi đọc xong bài này thì các bạn không đánh giá như vậy. Ngoài ra còn một lý do khác khiến tôi muốn viết bài này, câu trả lời sẽ được nêu ở phần cuối bài.

Ok, chúng ta bắt đầu. Nếu có thể tóm tắt lại những điều mà các bạn nên TRÁNH XA sau khi đọc cái bài viết về đầu tư, thì đó chính là 7 điều sau đây:

1) Tin vào một phương pháp đầu tư duy nhất nào đó

Tôi để ý thấy bất kỳ người nào, từ chỗ chưa biết tí gì về đầu tư, đến khi tiếp thu được một phương pháp đầu tư bài bản nào đó thì đều trải qua tâm trạng sung sướng tột độ. Họ sẽ nghĩ rằng đấy chính là kim chỉ nam, là ánh sáng soi đường trong cơn tăm tối, là siêu phẩm, là tuyệt kỹ công phu.

Các chuyên gia, các tác giả cũng ra sức giới thiệu phương pháp của riêng mình. Trong điều kiện thị trường tăng trưởng liên tục thì chúng càng được đón nhận nồng nhiệt.

Rồi đến một lúc nào đó tất cả mọi người đều cùng nhìn lại.

Kết quả tệ hại khiến ai cũng nghi ngờ chính những phương pháp tuyệt hảo mà một thời họ đắm mình trong đó. Điều gì không ổn?

Thứ nhất, như tôi đã từng nói, không thể có một phương pháp đầu tư duy nhất phù hợp cho tất cả mọi người. Mỗi người có tính cách, kiến thức, điều kiện thu nhập khác nhau, cho nên không thể áp dụng một phương pháp duy nhất cho tất cả mọi người. Ví dụ: vợ của tôi hoàn toàn không thích hợp với phương pháp phân tích kỹ thuật; anh bạn của tôi vốn không quen đợi chờ một cái gì lâu, chỉ thích tự xắn tay áo làm và xem kết quả ngay lập tức thì hoàn toàn không phù hợp với việc đưa tiền cho một quỹ nào đó đầu tư thay mình trong lâu dài.

Thứ hai, chính vì không có phương pháp thần diệu nên mỗi người cần tự tìm ra phương pháp phù hợp nhất cho mình. Vì vậy, mới tìm hiểu một phương pháp và thấy nó tuyệt quá thì vẫn chưa đủ. Cần xem xét mình có thực hiện được nó hay không, có phù hợp với nó không, và dĩ nhiên là nó có đúng không (bằng lý luận, số liệu, chứng minh cụ thể). “Ngọc nữ tâm kinh” là một tuyệt kỹ, nhưng không phù hợp để nam giới luyện. Nếu giả sử như có thể tìm, hoặc tùy biến nó thành “Ngọc nữ tâm kinh… for men” thì ổn.

Nhiều khi chúng ta hoang mang vì thấy mình chưa tìm được võ công tuyệt thế để học, nhưng thật ra có khi võ học đã nằm sẵn trong người mình rồi, nhưng chưa biết vận dụng ra thế nào cho hiệu quả mà thôi.

2) Thần thánh hóa chuyên gia hay cao thủ nào đó

Không chỉ cho rằng phương pháp đầu tư nào đó là số 1, mà chúng ta còn có xu hướng nghĩ rằng người đưa ra/giới thiệu nó cũng là số 1, là duy nhất.

Ở đây không bàn đến chuyện các “siêu nhân” đó có đúng là siêu nhân hay không. Nhưng điều tai hại của việc phong thánh thì rất rõ: chúng ta cho rằng tất cả những gì các cao thủ nói đều đúng cho tất cả mọi người, mọi trường hợp. Nghiêm trọng hơn, chúng ta dễ lầm tưởng rằng các vị này có thể làm được mọi điều.

Tôi đã kiểm tra kỹ tất các các bài viết, các comment của mình, và thấy rằng tôi chưa bao giờ thể hiện rằng mình có khả năng dự đoán thị trường, thậm chí tôi còn khẳng định điều ngược lại nữa.

Chúng ta cần tỉnh táo và khách quan khi tiếp nhận một thông tin từ người khác. Nên tránh tình trạng quy về một phía tuyệt đối của một vấn đề. Chính vì vậy, tôi luôn sẵn lòng trao đổi và thảo luận mọi vấn đề liên quan đến các phương pháp đầu tư, để mỗi người tìm ra được nhận định hợp lý của riêng mình.

3) Dồn hết tiền, thậm chí vay thêm, để mua chứng khoán ngay lập tức

Bạn nào dồn hết tiền (hoặc rất nhiều tiền) để mua chứng khoán trong một thời gian rất ngắn, hẳn sẽ phải lãnh cú ngã đau trong thời điểm này. Tương tự, một số bạn cũng chất vấn về loạt bài “Kiếm 100 triệu/h nhờ cổ phiếu” của tôi: những người mua theo VN-Index lúc đỉnh 1100 thì bây giờ thế nào nhỉ?

Thật ra tôi đã đặt câu hỏi đó ngay trong loạt bài đó rồi, và cũng đã nói rõ cách hạn chế rủi ro (dùng tiền nhàn rỗi, chia thành nhiều khoản đầu tư, đa dạng hóa các loại hình đầu tư thay vì bán hết mọi thứ dồn vào chơi cổ phiếu,…).

Hầu như ai cũng cho rằng mình đầu tư dài hạn, nhưng trớ trêu thay, cách thực hiện thì lại không dài hạn một chút nào. Ví dụ: tiền nhàn rỗi mỗi tháng chỉ có 1,2 triệu đồng, nhưng ngay lập tức vẫn sẵn lòng dùng vài chục, vài trăm, thậm chí nhiều hơn nữa để tranh thủ mua cổ phiếu. Chúng ta sợ bỏ mất cơ hội kiếm được lợi nhuận ngay trước mắt. Đấy là suy nghĩ ngắn hạn hay dài hạn?

Các bài viết của tôi cho đến thời điểm đã giới thiệu một hướng tiếp cận cho nhà đầu tư cá nhân: đầu tư dài hạn, chú trọng nâng cao tài sản ròng của mình theo thời gian bằng cách tái đầu tư thu nhập từ nghề nghiệp chính, đa dạng hóa tài sản bằng nhiều hình thức đầu tư đáng tin cậy (và tránh xa mấy kiểu đầu tư chụp giật, lừa đảo), thực hiện thường xuyên và đều đặn thay vì chạy theo phong trào, tự trang bị kiến thức về đầu tư phù hợp với khả năng của chính mình, và ai cũng có thể tự mình làm giàu thông qua việc đầu tư khôn ngoan.

Đối với đầu tư vào cổ phiếu, có 2 phương pháp đã được giới thiệu:

- Đầu tư bị động theo VN-Index: thích hợp cho những người không có chuyên môn và không muốn dành nhiều thời gian để nghiên cứu, tìm hiểu, nhưng vẫn muốn có kết quả thỏa đáng (lợi nhuận sau khi trừ đi chi phí sẽ cao hơn phần lớn người tham gia thị trường tích cực).

- Đầu tư giá trị: thích hợp cho những người thích tự mình tìm hiểu về tài chính, về doanh nghiệp. Đặc biệt thích hợp nếu ai đó muốn phân tích một nhóm các công ty mà họ hiểu rõ hoạt động kinh doanh của chúng. Ví dụ: công ty mình đang làm việc, công ty đối tác, công ty khách hàng,…

Dĩ nhiên tôi sẽ giới thiệu tiếp cho những phương pháp khác trong tương lai. Nhưng trong phần lớn trường hợp, bạn không nên ào ào lao vào đầu tư bằng tiền (rất nhiều tiền) ngay khi vừa học xong một phương pháp nào đó. Cứ từ từ. Đầu từ dài hạn mà, cần chi phải vội.

4) Chưa hiểu rõ kỳ vọng lợi nhuận và mức chịu đựng rủi ro của bản thân

Tôi đã giải thích về 2 khái niệm này trong bài trước. Chắc hẳn chúng ta còn nhớ rằng lấy tiền dành dụm đi chơi cổ phiếu để có thêm tiền cưới vợ là cực kỳ nguy hiểm. Dạo này khi ăn nhậu với nhiều người thì tôi phát hiện ra rằng những trường hợp trên không phải là hiếm. Lý do cũng nhiều: muốn kiếm tiền để 1-2 năm nữa đi du học, để xây nhà,…

Lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam tuy ngắn ngủi nhưng cũng đủ để dạy chúng ta về những biến động và rủi ro khi đầu tư vào chứng khoán (những năm 2001-2003). Thế nhưng nhiều người vẫn không tin vào những rủi ro có thể xảy ra, và vẫn thấy choáng váng vì chúng.

Đây là lúc ôn lại bài vở một chút: xác định kỳ vọng lợi nhuận và rủi ro của mỗi loại hình đầu tư trước khi thực sự tham gia.

5) Để tâm lý của mình bị thị trường dẫn dắt

Nói nặng ra là tâm lý bầy đàn. Điều này thì ai cũng nghe đến phát chán rồi. Ở đây chỉ nói về một khía cạnh rất riêng thôi.

Tại sao chúng ta đều quan tâm đến việc tìm hiểu về đầu tư khi thị trường đi lên, và ngược lại rất thờ ơ và ngán ngẩm với kiến thức đầu tư khi thị trường đi xuống? Sách báo, khóa học thường đắt khách khi VN-Index tăng vọt, và ế ẩm khi VN-Index xuống dốc.

Nội dung sách báo và khóa học không hề thay đổi trong các giai đoạn, nếu chúng đã đúng thì vẫn còn đúng. Nhưng tại sao sự quan tâm của chúng ta lại khác đi? Vâng, chỉ có VN-Index thay đổi trong từng giai đoạn mà thôi.

Ngay cả tâm lý học hỏi cũng bị chi phối bởi sự vận động của thị trường thì rất là không ổn.

6) Lẫn lộn trong một biển thông tin

Khi đã không tin rằng có một phương pháp diệu kỳ thì chúng ta dễ rơi vào một bi kịch thứ hai: tìm hiểu thật nhiều nguồn thông tin, và dễ bị lạc lối vì không biết cái nào đúng, cái nào phù hợp. Hoặc là chúng ta bị tẩu hỏa nhập ma, hoặc là chúng ta sẽ mất hết niềm tin vào mọi thứ.

Tâm trạng hiện giờ của mọi người có lẽ là như vậy.

Điều cần làm là luôn thường xuyên mở rộng đầu óc để tiếp thu cái mới, nhưng phải biết đánh giá trước khi hấp thụ chúng. Một cách hữu hựu là kiểm nghiệm với thực tế (vì vậy mới nên bắt đầu chơi thật nhỏ, để có bị sai cũng thiệt hại không đáng kể). Ngoài ra, cũng nên trao đổi và thảo luận với nhiều người đáng tin cậy để giúp nắm bắt vấn đề đúng đắn hơn.

Đáng tiếc rằng hiện nay có quá nhiều thông tin nhiễu, và thiếu môi trường (cộng đồng online, câu lạc bộ,…) mang tính giúp đỡ, định hướng, và hỗ trợ để mọi người cùng có lợi.

7) Bỏ công việc để chơi chứng khoán

Những ai bỏ công việc chính để dồn tâm sức chơi cổ phiếu đã phải nhận trái đắng. Nhiều người nghĩ rằng đầu tư chứng khoán cũng có thể là một nghề nghiệp. Có người còn nghĩ rằng đầu tư chuyên nghiệp có nghĩa là không đi làm gì khác, chỉ tập trung vào đầu tư thôi (giống như chơi thể thao chuyên nghiệp vậy!).

Đến lúc này thì ai về nhà nấy.

Thực sự thì đối với phần lớn mọi người, công việc chính vẫn là nguồn thu nhập thường xuyên, và vẫn nên/phải giữ lấy chúng. Đồng thời, ai cũng có thể vừa làm việc chính vừa tham gia đầu tư. Chỉ có những công ty lơ là mảng kinh doanh chính để chạy theo đầu tư tài chính mới bị lỗ te tua. Chỉ có những người lơ là công việc chính để chạy theo chơi cổ phiếu mới bị lỗ tê tái.

Người nào lỗ nhiều quá thì dễ thấy nản, cứ như là ngoài cổ phiếu ra mình không còn cách nào khác để kiếm tiền? Công việc chính mà mình vẫn làm ở đâu?

Đầu tư theo kiểu “chuyên nghiệp” như vậy không phải là chọn lựa thích hợp cho phần lớn mọi người.

Lời kết

Nếu ai tinh ý và đọc kỹ các bài viết về đầu tư trước kia của tôi thì sẽ thấy rằng những gì có trong bài viết này đều là lặp lại! Nhưng có lẽ, vì may mắn (hay xui rủi) mà các bài viết trước kia lại ra đời khi thị trường đang quá sôi động. Tôi đoán có nhiều người chú ý quá nhiều vào cái tiêu đề của bài (kiếm 100 triệu/1 giờ, đầu tư thông minh) mà lại quên mất nhiều điểm quan trọng khác trong bài.

Thường thì chúng ta chỉ đọc hiểu được những gì chúng ta đáng muốn có. Khi giá cổ phiếu đi lên thẳng tiến thì chúng ta chỉ thấy những nét đẹp trong biểu đồ của VN-Index: xu hướng tăng về lâu dài. Nhưng đến khi thị trường ảm đạm như hiện nay, chúng ta mới dễ dàng nhận ra những chỗ nhấp nhô trên biểu đồ.

Hy vọng rằng chính trong những lúc đen tối như thế này, phần lớn bạn đọc khi xem lại các bài viết trên blog này sẽ có thể chú tâm đến những điểm quan trọng mà trước kia đã bị bỏ sót.

Những người được gọi là lập trình viên chẳng qua cũng chỉ là thợ thôi, có điều thợ khác làm bằng chân tay còn thợ CNTT thì dùng “cái đầu”.

Những lý luận của bài này thật buồn cười. Tác giả có thể là người không có chuyên môn về công nghệ phần mềm nên có thể dễ thông cảm. Còn những chuyên gia về kỹ nghệ và đào tạo trong ngành mà lại phát biểu thế này thì nguy hại cho ngành công nghệ phần mềm của Việt Nam quá.

- Làm quen và thăm hỏi

- Bàn bạc về những kế hoạch của CoFieu

- Tâm tình về thị trường hiện nay

Địa điểm: Sài Gòn (chi tiết sẽ thông báo sau).

Bạn nào có thể tham dự thì gửi email cho tôi tại linhxnam at gmail dot com, hoặc để lại comment trên đây.

Hẹn gặp vào sáng thứ bảy.

Nhưng chính trong thời điểm khó khăn như hiện nay, chúng ta càng thấy rõ giai đoạn mọi người rủ nhau làm giàu theo phong trào đã qua đi. Cần phải học để biết đầu tư thành công. Thị trường có lúc lên thì cũng có lúc xuống, có lúc xuống rồi cũng có lúc lên. Một giai đoạn mới sẽ bắt đầu, đòi hỏi nhà đầu tư có kiến thức, kinh nghiệm, và bản lĩnh nhiều hơn trước.

Đó là lý do vì sao tôi và một số bạn bè cùng nhau phát triển CoFieu lên một phiên bản mới. Hy vọng CoFieu sẽ dần trở thành địa chỉ mà mọi người đều nhắc đến mỗi khi cần tìm hiểu về tài chính và đầu tư.

| View | Upload your own

Bên cạnh những cải tiến cho CoFieu, tôi cũng sẽ viết bài tiếp cho blog của mình để cùng trao đổi và học hỏi với mọi người. Blog đã để meo mốc lâu quá rồi .

Như mọi khi, hãy ghé thăm http://www.cofieu.com.vn và cho chúng tôi biết bất kỳ nhận xét nào của bạn.

Chúc mọi người thành công trong giai đoạn mới.

Tôi vẫn ở đây, Sài Gòn. Sở dĩ thời gian qua chưa có bài viết mới là vì tôi cùng với các thành viên khác đang tập trung hoàn thành phiên bản mới của trang web CoFieu. Những bạn nào tham gia trả lời cho Bản thăm dò của chúng tôi chắc cũng phần nào đoán được “dung mạo” của phiên bản mới.

Phiên bản mới hứa hẹn sẽ đem lại nhiều điều thú vị và hữu ích cho các bạn, nhưng cụ thể ra sao thì xin phép được giữ bí mật đến phút chót.

Tuy nhiên, tôi đã cố gắng năn nỉ các thành viên còn lại trong CoFieu Team và được phép tiết lộ một số thông tin “hậu trường” như sau.

Đây là những công việc mà cả nhóm đang chạy thục mạng cho đến trước khi nghỉ Tết. Hy vọng mỗi người còn kịp đi mua sắm Tết và sửa soạn nhà cửa cho riêng mình.

Bạn có đoán được CoFieu Team đang bàn luận và thiết kế cái gì không?

Và dĩ nhiên không thể không nhắc đến công việc thi vị nhất nhưng cũng tốn nhiều công sức nhất: viết code.

Thế nào, bạn đoán được phiên bản mới của CoFieu sẽ có gì rồi chứ?

Trong khoảng 1 tháng nữa chúng tôi sẽ thông báo chính thức ngày ra mắt website đến tất cả các bạn. Nếu bạn muốn biết thêm thông tin về phiên bản mới hoặc muốn sử dụng trang web sớm nhất, hãy để lại comment kèm theo email của bạn ở phía dưới đây để Nam Lê có thể liên lạc trực tiếp với bạn.

Chúc mừng năm mới! Ai ai cũng phát tài nhé!

Chắc chắn sẽ có nhiều cơ hội hơn để gặp gỡ, trao đổi, và học hỏi trực tiếp từ mọi người. Ngoài ra, một trong những kế hoạch lớn đó là phát triển trang web này lên một tầm cao mới. Cám ơn rất nhiều bạn đã ủng hộ CoFieu trong thời gian qua, đặc biệt là đã đóng góp vô số thông tin phản hồi cho bản thăm dò ý kiến của CoFieu.

Chúc tất cả một năm mới nhiều thành công và thắng lợi lớn.

Chú ý:

Thân gửi những bạn đã trả lời cho bản Thăm dò ý kiến trong ngày 27/11 (thứ ba) và buổi sáng ngày 28/11 (thứ tư):

Do gặp phải lỗi hệ thống nên chúng tôi không thu được các kết quả trả lời trong thời gian trên. Hiện nay chúng tôi đã hoàn toàn khắc phục được sự cố đó, vậy các bạn có thể vui lòng tham gia trả lời thêm một lần nữa được chứ? Xin vui lòng xem link đến bản Thăm dò mới ở dưới đây.

———————————————————————————————

Chào các bạn,

Nếu yêu thích blog này cũng như trang web CoFieu, bạn có thể dành ra chỉ 5 phút để giúp chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn?

Hiện nay chúng tôi đang chuẩn bị một đợt nâng cấp lớn cho trang web này và rất cần thăm dò ý kiến rộng rãi của mọi người. Tất cả các phản hồi của bạn đều được hoan nghênh.

Hãy giúp chúng tôi bằng cách trả lời 12 câu hỏi ngắn gọn ở đây:

http://www.cofieu.com.vn/survey/index.php?sid=87873&lang=vi

Xin chân thành cảm ơn.

Dĩ nhiên có rủi ro. Chỉ cần nhìn vào những thiệt hại mà cổ đông đang nắm giữ VF1 đã chịu trong thời gian qua là thấy rõ. Ở đây tôi sẽ cùng điểm lại những vấn đề liên quan đến mối quan hệ giữa quỹ VF1, công ty VFM (được thuê để quản lý quỹ VF1), và cổ đông của quỹ VF1. Cuối cùng tôi sẽ thử đề nghị một số giải pháp để giúp giải quyết những vấn đề đó. Bạn nào đồng tình với những giải pháp đó thì có thể tự tin mà đầu tư vào VF1.

VF1 không phải là VFM, và VFM cũng không phải là VF1

VF1 là một quỹ đầu tư còn VFM là công ty được thuê để quản lý quỹ đầu tư VF1. Chẳng có cái nào là con của cái nào và hoàn toàn tách biệt nhau. Rất nhiều người (và cả báo chí) cứ lẫn lộn rằng VF1 và VFM là một nên đưa ra nhiều nhận định không khách quan và chính xác.

Có thể hiểu nôm na rằng các cổ đông (cá nhân và tổ chức) cùng góp vốn vào quỹ VF1, nhưng không ai trong số họ sẽ trực tiếp quản lý quỹ. Họ sẽ cùng bầu ra một Ban đại diện quỹ (khoảng 7 người). Ban đại diện quỹ sẽ giám sát hoạt động của VFM, chính là công ty được thuê về để trực tiếp quản lý quỹ. Như vậy có thể diễn nôm rằng quan hệ giữa cổ đông VF1 và công ty VFM là quan hệ chủ - tớ: cổ đông VF1 là chủ còn VFM là người làm thuê.

Tuy nhiên, VFM lại là một công ty - chức năng kinh doanh chính là cung cấp dịch vụ quản lý quỹ chuyên nghiệp. Cho nên nhân viên của VFM còn có những người chủ khác nữa: cổ đông của VFM - những người góp vốn để lập nên công ty VFM.

Người xưa từng nói kẻ khôn (dùng chữ “tuất” nghe hơi khiếm nhã) không thờ hai chủ, nhất là khi quyền lợi của 2 ông chủ mâu thuẫn với nhau. Đó cũng chính là vấn đề của VFM: làm sao đem lại lợi nhuận cho cả 2 ông chủ cùng một lúc? Thực tế thì VFM đã làm thế nào?

1) Chi phí quá cao

VFM kiếm lời cho cổ đông VF1 bằng hai hình thức: 1) trả cổ tức từ quỹ VF1, và 2) gia tăng NAV qua đó tăng giá trị giao dịch của VF1 trên thị trường. Trong khi đó, VFM kiếm lời cho cổ đông VFM bằng cách: thu phí quản lý và tiền thưởng từ các quỹ mà VFM quản lý (trong đó có quỹ VF1). Vấn đề ở chỗ lợi nhuận của cả hai đối tượng đều từ một nguồn duy nhất: tài sản của quỹ VF1.

Một số thành viên bên diễn đàn Vietstock có làm một so sánh nhỏ về cách thức phân chia lợi nhuận mà VFM đã thực hiện kể từ khi quỹ thành lập.

Nguồn: Diễn đàn Vietstock.

Rõ ràng phần cổ đông VF1 nhận được (8,43%) quá nhỏ so với tổng chi phí phát sinh của quỹ (16,47%). Dĩ nhiên 16,47% là toàn bộ chi phí để quản lý quỹ, trong đó có những khoản mà không thuộc về công ty VFM (như phí giao dịch, phí giám sát, chi phí hội họp, liên hoan,…). Tuy nhiên những khoản đó là không đáng kể so với phần lớn nhất là phí quản lý và thưởng vốn thuộc về công ty VFM.

Đó là một trong những lý do khiến cổ đông VF1 bất bình với VFM. Hoặc là VFM làm việc không hiệu quả khiến cho tổng chi phí quá cao, hoặc là/và VFM đã lấy phần nhiều hơn để đưa cho cổ đông VFM rồi dành phần ít hơn cho cổ đông VF1. Thật trớ trêu khi cổ đông VF1 cũng là chủ và chính là người bỏ hết tiền ra góp thành tài sản cho quỹ!

2) Bảo đảm lợi nhuận cho cổ đông VFM, còn cổ đông VF1 thì không

Cách thức mà VFM thu tiền từ cổ đông VF1 có thể hiểu đơn giản như thế này:

• Khoản cứng: 2% trên tổng tài sản quỹ mỗi năm, dù kết quả đầu tư có thế nào.
• Khoản mềm: nếu kết quả đầu tư trong năm cao hơn lãi suất của trái phiếu chính phủ một khoản 2% thì VFM được thưởng thêm 15% của khoản chênh lệch đó. Ví dụ nếu trái phiếu chính phủ (loại 10 năm) có lãi suất 9% thì chỉ cần lợi nhuận của quỹ trên 11% là VFM sẽ được thưởng.

Cho nên trong vòng 5-10 năm nữa, dù thế nào thì cổ đông VFM vẫn có lợi nhuận (ít nhất là 2% trên tài sản của VF1 mỗi năm). Còn cổ đông của VF1 có thể lời (những sẽ bị VFM chia bớt đi một phần) và cũng có thể lỗ (khi đó phải lãnh đủ) phần lỗ. Như vậy là không công bằng.

Dĩ nhiên VFM cần phải thu phí, nhưng cần định ra mức thu thế nào cho hợp lý. Khoản cứng 2% cộng thêm khoản mềm như trên quả là đắt đỏ so với thế giới. Các quỹ bên Mỹ chỉ thu phí quản lý trung bình từ 0,5% đến 1,0% (chẳng hạn ở đây). Nếu là quỹ index thì chỉ khoảng 0,1%. Thật khó cho VFM để có thể lý giải vì sao thu phí cao cho mình đến vậy, nhất là khi nhìn vào kết quả thực tế mà cổ đông VF1 nhận được.

Chênh lệch 1%/năm không hề là nhỏ! Theo trang web của SEC (Sở giao dịch chứng khoán Mỹ), nếu bạn đầu tư 10 ngàn đô la vào một quỹ có lợi nhuận 10%/năm và chi phí 1,5%/năm, thì sau 20 năm bạn có được 49.725 đô la. Nhưng nếu quỹ đó chỉ có chi phí 0,5%/năm thì bạn sẽ kiếm được 60.858 đô la, chênh lệch một khoảng 18%!

Chi phí của một quỹ có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả hoạt động cuối cùng của quỹ. Nó ảnh hưởng lớn hơn rất nhiều so với các yếu tố khác: bằng cấp xịn, nhiều năm kinh nghiệm ở các thị trường đỉnh cao, các chuyên gia (cả Tây lẫn ta), bộ máy chuyên nghiệp, văn phòng hiện đại, áo veste đắt tiền - những thứ được các công ty quản lý quỹ đem ra khoe thiên hạ - trông có vẻ dữ dằn lắm, nhưng chẳng có cái nào thực sự bảo đảm kiếm lợi nhiều cho cổ đông được. Nhưng chi phí cao thì chắc chắn khiến cổ động kiếm lợi ít đi, hoặc thậm chí lỗ nặng (vì đã lỗ mà còn phải gánh thêm chi phí cao).

Theo tính toán sơ bộ của tôi thì tổng chi phí của VF1 là 3%-4% mỗi năm. Cứ cho VFM kiếm được lợi nhuận 15%/năm, khi đó bạn có biết cổ đông VF1 thực lãnh bao nhiêu không? Trang web của SEC có cung cấp bảng tính đơn giản để giúp bạn hiểu rõ chi phí cao ảnh hưởng đến lợi nhuận của cổ đông quỹ như thế nào.

Điều luật của SEC quy định quỹ đầu tư phải liệt kê đầy đủ tất cả các loại chi phí của quỹ ở gần trang trang bìa bản cáo bạch, nhằm giúp cho nhà đầu tư có cơ sở đánh giá đầy đủ về quỹ. Dù Ủy ban chứng khoán Việt Nam không yêu cầu nhưng có lẽ VFM cũng nên tự làm điều này.

3) Động lực làm việc của VFM bị đặt sai chỗ

VFM thu được nhiều hơn hoặc bằng 2%/năm trên tổng tài sản quỹ. Thoạt nhìn thì điều này giúp cho cả VFM và VF1 đều có lợi: VFM sẽ cố gắng đầu tư thật tốt để làm tổng tài sản quỹ tăng lên, khi đó phần 2% mà VFM sẽ nhiều hơn. Như vậy mỗi năm ai cũng có nhiều tiền hơn để ăn Tết.

Tuy nhiên muốn đầu tư tốt không phải là dễ. Mà thật ra có cách dễ hơn nhiều: nếu quỹ đang có 1.000 tỉ đồng, VFM chỉ cần tìm cách để cổ đông VF1 góp thêm 2000 tỉ đồng. Quỹ tăng từ 1.000 tỉ lên 3.000 tỉ đồng thì lợi nhuận của VFM sẽ tăng ít nhất là gấp 3. Thực tế thì quỹ VF1 đã phình từ 300 tỉ lên hơn 4.000 tỉ, trong đó phần lớn là nhờ cổ đông góp thêm vốn chứ không phải gia tăng nhờ đầu tư. Lợi nhuận của VFM đã tăng hơn 10 lần, một con số mà chính cổ đông VF1 - những người chủ - phải thèm thuồng.

Ở đây có hai vấn đề:

1. VF1 là quỹ đóng (closed-end fund) thì không được tăng vốn. Khi đó VFM chỉ có một động lực duy nhất là tập trung nâng cao NAV cho chứng chỉ quỹ, qua đó đem lại cổ tức cao và giá giao dịch chứng chỉ quỹ cao, làm lợi cho cổ đông và cho chính VF1. Thế nhưng VF1 đã được tăng vốn, mà tăng đến 2 lần thì quả thật là khôi hài. Chuyện chỉ có ở Việt Nam.
2. Ở các nước khác, khi quỹ mở (open-end fund) nhận thêm vốn đầu tư quá nhiều thì công ty quản lý quỹ phải điều chỉnh tỉ lệ % phí xuống. Điều này giúp cho công ty quản lý quỹ có động lực đúng đắn: gia tăng NAV cho cổ đông của quỹ.

4) Phí phát hành không hợp lý

Cả 3 lần phát hành chứng chỉ mới (lần đầu lập quỹ và hai lần tăng vốn), VFM đều thu phí phát hành đối với cổ đông. Việc tăng tài sản chỉ thuần túy tăng thêm lợi nhuận cho VFM chứ không bảo đảm lợi ích cho cổ đông, như vậy thật không hợp lý khi cổ đông phải chịu bỏ thêm chi phí để đem lại lợi nhuận cho VFM. Cái bảng tính của SEC cũng có chức năng giải thích rõ cho nhà đầu tư biết phần thiệt thòi nếu phải trả phí ban đầu khi mua chứng chỉ quỹ.

5) Giá phát hành cũng không hợp lý

Vì sao mỗi lần VFM tăng vốn đều phát hành với giá cao gấp 2-3 lần mệnh giá? Chẳng hạn, tại sao lại chọn cách phát hành 30 ngàn đồng/chứng chỉ quỹ thay vì phát hành 3 chứng chỉ quỹ giá 10 ngàn đồng?

Ở đây là sự nhập nhằng trong cách phân chia lợi nhuận giữa VF1 và VFM. Cổ tức mà cổ đông nhận được sẽ theo tỉ lệ phần trăm trên mệnh giá, còn phí quản lý mà VFM nhận được thì lại tính trên giá trị tài sản. Giả sử cổ tức là 10% còn phí quản lý là 2%, thì theo cách phát hành 33 ngàn đồng, VFM sẽ thu được phí cao gấp 3, còn cổ tức cho cổ đông VF1 sẽ giảm 3 lần!

6) Cổ đông VF1 mất niềm tin

Đỉnh điểm của vấn đề dằng xé giữa quyền lợi của VF1 và VFM chính là hai lần tăng vốn, nhất là lần tăng vốn thứ hai: giá phát hành quá cao, thay đổi xuống thấp, rồi trở lại giá ban đầu. Những vụ lộn xộn đó cho thấy điều gì?

VFM luôn cố gắng tăng vốn bằng mọi cách. Lý lẽ mà VFM đưa ra là để bảo vệ cổ đông VF1. Nhưng nếu muốn bảo vệ cổ đông VF1 thì phải chọn cách phát hành tăng vốn phù hợp nhất cho cổ đông, hoặc cùng lắm thì không phát hành (không góp vốn cho VFM đầu tư thì góp vốn chỗ khác vậy). Trong khi thực tế VFM luôn tìm mọi cách để phát hành cho bằng được, với giá càng cao càng tốt. Đổi giá phát hành đi rồi lại đổi trở lại, chuyện có lẽ chỉ trẻ con mới dám nghĩ và làm, đủ để thấy VFM quyết tâm đem lại lợi nhuận cho cổ đông của… chính VFM lớn như thế nào.

Và cuối cùng, xì-căng-đan bi hài nhất là việc các thành viên chủ chốt VFM đăng ký mua VF1 nhưng lại bỏ không mua (xem ở đây, và ở đây). Lý do “nhằm tránh ảnh hưởng không tốt đến công ty (VFM) do thị trường đang ở thời điểm nhạy cảm” thật là một đòn giáng mạnh vào cổ đông VF1. Thế chẳng khác nào bỏ chủ này để chạy sang chủ khác?

Một số kiến nghị

Vấn đề chính khiến VF1 đang được giao dịch với giá thấp hơn thực tế là nằm ở mẫu thuẫn giữa cổ đông VF1 với VFM. Như đã nói trong bài viết trước, chỉ cần giải quyết được vấn đề này, nghĩa là VFM tạo được niềm tin nơi cổ đông VF1, thì chắc chắn giá giao dịch của VF1 sẽ được cải thiện. Và đấy cũng là cơ hội lớn cho nhiều bạn đang ngắm nghía VF1 suốt mấy tháng qua mà chưa dám lao vào .

Sau đây là một số kiến nghị mà tôi cho rằng các cổ đông của VF1 nên nêu ra trong kỳ đại hội cổ đông sắp tới:

1. VFM cần giảm phí quản lý và phí thưởng xuống một mức hợp lý hơn. Mục đích là để cân bằng quyền lợi giữa cổ đông VF1 và VFM. Ngoài ra mức phí thấp hơn cũng sẽ tạo động lực đúng đắn cho VFM đối với việc cải thiện NAV, cổ tức và giá giao dịch VF1.
2. VFM cần giảm các chi phí khác xuống. Những chi phí không đem lại lợi ích thiết thực cho cổ đông VF1 đều phải hạn chế: chi phí hội họp (có cần phải thuê khách sạn quá sang trọng để làm đại hội?), in ấn báo cáo (cho phép cổ đông đăng ký nhận báo cao trên web, ai không có Internet mới nhận bản in),… Thậm chí có một số chi phí do cổ đông VF1 phải trả nhưng lại chỉ đem lợi ích cho VFM: chẳng hạn giúp quảng bá cho VFM thu hút được nhiều cổ đông mới vào các quỹ (mới).
3. Xem xét lại hiệu quả làm việc của Ban đại diện quỹ hiện thời. Vì sao để xảy ra hiện tưởng cổ đông VF1 quá thiệt thòi so với VFM? Nếu cần có thể xem xét lại thù lao dành cho thành viên Ban đại diện quỹ có xứng đáng hay không.
4. Trong Ban đại diện quỹ cần có thành viên đại diện cho các cổ đông cá nhân. Hiện nay cả 7 thành viên trong Ban đại diện đều của các cổ đông tổ chức (và một số tổ chức này có liên quan đến VFM), điều này khiến cổ đông cá nhân không có tiếng nói chính thức trong các quyết định quan trọng của quỹ. Theo mục VII, phần1 trong bản cáo bạch VF1 có nêu “Quỹ đầu tư VF1 sẽ mời một đại diện độc lập là người có nhiều uy tín và am hiểu về thị trường tài chính, chứng khoán.” nhưng qua hơn 3 năm hoạt động vẫn chưa thấy thực hiện.
5. VFM cam kết sẽ không thực hiện bất kỳ đợt tăng vốn nào nữa.

Thôi, viết đến đây cũng dài rồi. Hy vọng như vầy cũng tạm đủ để giúp cho công cuộc đấu tranh của các cổ đông VF1. Mai này có thành công thì các bạn đó nhớ đãi tôi chầu phở từ Nam ra Bắc nhé.

Cũng hy vọng các bạn đang thắc mắc về phân tích giá trị, về biên độ an toàn, và về đầu tư vào VF1 hay không đầu tư thì cũng có thể tạm hài lòng. Nếu thấy những điều trên hữu ích thì mai mốt khi tôi về Việt Nam các bạn cũng nhớ đãi ăn phở luôn đấy. Ăn mãi món mì Nhật cũng chán rồi.